Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".
 
AKTUALNOŚCI /  WŁOCHY /  KUCHNIA WŁOSKA /  SUBIEKTYWNIE /  TURYSTYCZNIE / 
WŁOCHY / HISTORIA WŁOCH / WŁOCHY W XX w.
Bilety Lotnicze
[NEWSLETTER]
  
WŁOCHY W XX w.
[Powiadom znajomego]  A A A   
autor: Agnieszka Kozerawska

Od Trójprzymierza do I wojny światowej

Zjednoczone Włochy trapione były przez trudności wewnętrzne, z których na czoło wysuwały się problemy gospodarcze.

Rodziły one społeczne niepokoje - w latach 90-tych doprowadziły m.in. do buntu Fasci rivoluzionari na Sycylii, krwawo stłumionego przez rząd Crispiego oraz do masowych demonstracji pod sztandarem „pracy i chleba”  za rządów jego następcy.
 Słabość gospodarczą Włochy próbowały rekompensować polityką zewnętrzną. Szła ona w dwóch głównych kierunkach. Pierwszym było zbliżenie do Niemiec, które miało chronić Włochy ze strony Francji - konkurentki w basenie M. Śródziemnego (Francja zagarnęła w 1881 r. Tunis, na który miały apetyt Włochy) oraz zabezpieczać ze strony Austrii. Realizując te zamierzenia, w maju 1882 r. Włochy podpisały w Wiedniu traktat Trójprzymierza z Niemcami i Austro-Węgrami. Ekspansja kolonialna natomiast ugruntować miała pozycję Włoch na arenie międzynarodowej i zapewnić rynki zbytu. W wyniku traktatu z Uccialli (1889) z przyszłym cesarzem etiopskim Menelikiem II Włochy zyskały Erytreę, a fałszywie tłumacząc dokument ogłosiły się protektorem całej Etiopii i dążyły do poszerzenia zdobyczy - ta ekspansywna polityka doprowadziła do wojny z Etiopią i klęski armii włoskiej pod Aduą (1896). W rezultacie Włochy musiały uznać niepodległość i suwerenność Etiopii.

W lipcu 1900 król Humbert I (syn Wiktora Emanuela II) zginął zamordowany z rąk anarchisty (Gaetano Bresci). Na tron wstąpił Wiktor Emanuel III. Z początkiem XX wieku poprawiła się sytuacja gospodarcza kraju, choć jednocześnie pogłębiły różnice pomiędzy zacofanym południem, a rozwijającą się północą. Wprowadzone zostało powszechne prawo wyborcze (dla mężczyzn rzecz jasna).  Włochy kontynuowały też politykę ekspansji terytorialnej - w wyniku wojny z Turcją  opanowały Trypolis i Cyrenajkę (1911-12). W wielkiej polityce doszło do korekty konfiguracji - ochłodziły się stosunki Włoch z dawnymi sojusznikami w Trójprzymierzu i kiedy dwa wielkie bloki mocarstw stanęły naprzeciw siebie w I wojnie światowej - Włochy znalazły się w obozie Ententy. Początkowo neutralne, w 1915 wypowiedziały wojnę Austrii, a rok później Niemcom. Front włoski miał drugorzędne znaczenie, a wojska włoskie zostały właściwie od razu zablokowane przez siły austro - węgierskie nad Soczą. Nie powiodły się ofensywy w tym rejonie także w następnych latach, a w 1917r., po kolejnych nieudanych operacjach, niosących tylko ogromne straty i po kontrofensywie przeciwnika, morale w armii włoskiej spadło do tego stopnia, ze żołnierze w znacznej części zdezerterowali. Front odtworzono dzięki wsparciu francuskich i brytyjskich sojuszników i sukces nastąpił dopiero jesienią 1918, w obliczu rozpadu Austro-Węgier i ich armii.

W cieniu Mussoliniego - wielkie ambicje i twardy upadek

Choć Włochy znalazły się w gronie zwycięzców, nie odczuwały z tego tytułu profitów. Nabytki terytorialne - południowy Tyrol, Trydent i Triest - to daleko zbyt mało jak na oczekiwania Włochów. Kraj gnębiły trudności gospodarcze i finansowe, panowało bezrobocie. Narastała frustracja i społeczne niepokoje. W takich warunkach  popularność zyskiwały hasła socjalistów i komunistów.
Szczególnie niezadowoloną grupę stanowili weterani wojenni i oni stali się ogniskiem ruchu faszystowskiego, na czele którego stanął Benito Mussolini. W 1919 roku utworzył Włoskie Związki Bojowe, a w 1921 r. na ich bazie założył Narodową Partię Faszystowską, która weszła do parlamentu z 35 mandatami. Czując rosnące poparcie dla swego ruchu, jesienią 1922 roku w wyniku tzw. marszu na Rzym Mussolini przejął władzę, otrzymując od króla misję formowania rządu. Początkowo zachowywał pozory demokracji, szybko jednak władza „duce” okazała się dyktatorska. Gwoździem do trumny demokracji były Ustawy Specjalne z roku 1926. Faszystowskie Włochy, realizując swoje mocarstwowe ambicje, prowadziły agresywną politykę zagraniczną. W latach 1935-36 podbiły Abisynię, w 1939 dokonały aneksji Albanii.
W obliczu zbliżającej się wielkimi krokami wojny  Włochy znalazły się w obozie państw osi. Początkowo zachowały neutralność, ale w czerwcu 1940 r., pod wrażeniem sukcesów niemieckich, przystąpiły do wojny. Jednak armia włoska sprawiała swojemu duce same rozczarowania, doznając klęsk w wojnie z Grecją i w Afryce (1941-43). Niepowodzenia te podważyły jego pozycję i gdy Alianci wylądowali na Sycylii, został odsunięty od władzy i aresztowany, a nowy rząd Badogliego ogłosił zawieszenie broni z Aliantami. Wojska niemieckie rozpoczęły okupację północnych i środkowych Włoch, a uwolniony przez nie Mussolini, stanął na czele efemerycznej Republiki Salo. Wynik wojny przesądził jednak jego los - w kwietniu 1945 r., kiedy próbował ratować się ucieczką, partyzanci włoscy schwytali go i rozstrzelali.

Włochy Republiką.

Wiktor Emanuel III, chcąc uratować skompromitowaną współpracą z faszystami monarchię, przekazał władzę swojemu synowi Humbertowi II i w maju 1946 r. abdykował. Los monarchii rozstrzygnęło wkrótce referendum (VI 1946), w którym Włosi - niewielką przewagą głosów - opowiedzieli się za republiką. Król Humbert, zwany dla swych miesięcznych tylko rządów Królem Maja (Re di Maggio), udał się wraz z ojcem na emigrację.

 + dodaj informację lub opinię

TWOIM ZDANIEM...

Temat:

(Maksymalnie 150 znaków)

Treść:

(Maksymalnie 5000 znaków)

Podpis:

(Maksymalnie 50 znaków)

  

Ukryj pola

Włochy   :   Włochy zdjęcia   :  Włochy zabytki   :  Italia  >    24stolice   :   Lizbona    >     Bilety lotnicze